02188272631   09381006098  
تعداد بازدید : 41
1/16/2023
hc8meifmdc|2011A6132836|Tajmie|tblnews|Text_News|0xfdff32f2000000001105000001000200

نقش استراتژیستها در سازمان

تهیه و تنظیم: حسین علی مؤمنی

مرکز مطالعات و برنامهریزی استراتژیک گروه سایپا

 

 

کشور ما سرزمین نسبتاً خشک و کم آبی است که بین شرق و غرب و در چهارراه تاریخ و جغرافیایی کره زمین واقع شده است. در طول تاریخ این مرز و بوم، زندگی مردم به طور عمده از طریق کشاورزی تأمین میشده و کشاورزی در هزاران روستای کوچک و پراکنده، اغلب برپایه نظام آبیاری خاص مناطق کم آب، با استفاده از چاه و قنات و با سختی و مرارت و تسلیم در برابر شرایط جوی و محیطی و آفات طبیعی صورت میگرفته است. در ضمن به دلیل وضع جغرافیایی ویژه، فلات ایران در مسیر تجارت و همچنین در معرض حملات و تجاوزهای رومیان، مغولان، افغانها و قبایل مهاجم دیگر در سدههای دور و امپراتورهای عثمانی، روس و بریتانیا در تاریخ معاصر و قرین ناامنی مستمر بوده است.

این عوامل درونی و بیرونی موجب تضعیف روحیه و برخورد انفعالی و تسلیم طلبانه در برابر شرایط محیطی و نیز رشد فرهنگ تقدیری و استبدادی و در نهایت سازگاری ایرانی شد. فرهنگ سازگاری، فرهنگی ضد برنامهریزی است زیرا سازگاری، انطباق تسلیم طلبانه و منفعلانه در برابر شرایط محیطی است ولی برنامهریزی برای کنترل و تسلط و یا هماهنگی و همکاری فعالانه با محیط صورت میگیرد. هر چند شرایط تاریخی و اقلیمی یادشده باعث بیبرنامگی مستمر و نهادینه شدن فرهنگ سازگاری در کشور ما شده اما امروز با افزایش آگاهیهای مردم و تحولات اجتماعی و دگرگونیهای جهانی، جامعه ایران به جای تسلیم در برابر شرایط محیطی، در آستانه انتخاب سرنوشت خویش و ساختن آینده مطلوبتر است. ساختن چنین آیندهای نیازمند نظم و همکاری و تفاهم و برنامهریزی است. اگر در اقتصاد کشاورزی گذشته برنامهریزی ممکن نبود، امروز با وجود هزاران کارخانه صنعتی و تولیدی و سازمان علمی و فنی و شرکت تجاری و خدماتی، برنامهریزی نه تنها مفید بلکه ضروری است. طی سه دهه اخیر شاهد پیدایش و رشد کمی هزاران سازمان علمی، صنعتی و اجتماعی بودهایم و امروز نظارهگر گسترش بیشتر و افزایش پیچیدگی و رشد کیفی سازمانها در بخش عمومی و خصوصی هستیم، نکته مهم آن که رشد و توسعه در این جهان رقابت آمیز و پیچیده، به برنامهریزی مستمر و مشارکت آمیز نیاز دارد.

در این فرایند جهانی، مؤسساتی موفق بودهاند که توانستهاند حساسیتهای لازم و بهنگام را به مقتضای موقعیت، تواناییها و منابع خود نشان دهند. یکی از مقولههایی که میتواند این حساسیت را صیقل داده و از سطح ناخودآگاه به سطح خودآگاه ارتقا دهد، مقوله برنامهریزی استراتژیک است. برنامهریزی استراتژیک در حکم یک میانجی هوشیار و آگاه در تأثیرگذاری و تأثیرپذیری تعاملات درون و برون محیطی است.

برنامهریزی استراتژیک تمامی این تغییرات، هدف، ساختار و طرز رفتار سازمانی را در درازمدت به صورت ناکافی درآورده، برخورد فعالانه با محیط را الزامی میکند. به این دلیل سازمانها برای ادامه حیات خود، به فرایند برنامهریزی استراتژیک با رویکرد اقتضایی به شرایط روی میآورند زیرا دیگر رویکردهای سنتی به تدوین استراتژی، پاسخگوی سازمانها نیست و لازم است رویکردی پویا به منظور تدوین استراتژی شرکتها به کار گرفته شود.

از این رو یکی از مهمترین واحدهای سازمانی در دنیای متغیر و پرشتاب امروزی، واحد مطالعات و برنامهریزی استراتژیک است. این واحد، نقش آینده نگری برای سازمان را برعهده دارد.

 

نقش واحدهای برنامهریز استراتژیک

1- تحقیقات

* فراهم آوردن دادههای تحقیقاتی به منظور رهبری شرکت در حوزههای ذیل:

o روندهای محیطی خارجی: شامل اطلاعات روندهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، تکنیکی و صنعتی که ممکن است روی سازمان اثر داشته باشد.

o روندهای تجاری: شامل اطلاعاتی درخصوص استراتژیهایی که توسط سازمانهای کلاس جهانی پذیرفته میشوند و ممکن است شامل الگوبرداری شود.

o تحقیقات بازار: شامل خدمات مشتری و تحقیق در زمینه تغییر نیازهای مشتری و انتظارات او

o تحقیقات رقبا: بسیاری از دپارتمانهای استراتژی اطلاعات پایه رقبا را تنظیم میکنند.

o محیط داخلی سازمان: شامل بودجه، بازارها، توزیعها، سیستمها، ساختارها، تکنیکها، تولیدات، مشتری مداری و ...

o به روز نگهداری راهکارهای طراحی استراتژی شامل تکنیکهایی همچون طراحی استراتژیک مبتنی بر تیمها و کارتهای امتیازدهی متوازن و سایر رویکردها

2- آموزش

* آموزش رهبری در هر دو حوزه طراحی استراتژی و تفکر استراتژیک.

رویکردهای مورد استفاده عبارتند از:

o دورههای آموزشی رسمی و کارگاههای آموزشی

o دعوت از صاحبنظران استراتژی دانشگاهی ماهی یکبار

o درج در پست الکترونیک: یک فکر برای هر روز

o سخنرانی در کنفرانسها و کارگاههای آموزشی که توسط دیگر واحدهای سازمانی ترتیب داده میشود.

o معرفی و توزیع مقالات جالب در سازمان

o معرفی وب سایتهای جالب به سازمان

o سازماندهی کنفرانسها یا جلسات بحث در واحد برنامهریزی استراتژیک

o اعزام افراد کلیدی به دورههای آموزشی بیرونی

 

3- تسهیل گری

* اغلب شرکتها طرحهای استراتژیک خود را در کارگاههای سه روزه مرور میکنند. واحدهای آنها برنامههای استراتژیک خود را همراستا با برنامههای استراتژیک سازمان تهیه می‏کنند. آنها یا خود این جلسات را تسهیل میکنند یا تسهیل کنندگان خارجی را به کار میگیرند که وابسته به سیاستهای شرکت نیستند. نقش این تسهیل کنندگان کمک به موارد زیر است:

o ایجاد برنامه استراتژیک شرکت

o اعلام برنامه استراتژیک سازمان به دیگر واحدهای سازمانی و برقراری ارتباط میان آنها

o ایجاد برنامههای استراتژیک واحدهای تجاری استراتژیک همراستا با استراتژیهای سازمان

o برقراری ارتباط بین برنامههای واحدهای تجاری استراتژیک سازمان

o شناسایی و مدیریت تغییرات مورد نیاز به منظور حمایت از برنامههای استراتژیک جدید

o به روزآوری تکنیکها و ابزارهای طراحی استراتژی و آنها را در اختیار رهبران و واحدهای سازمانی قرار دادن

 

4- یکپارچه سازی و هماهنگی سیستمها

* هدایت سازمان در مسیری مشخص مبتنی بر سیستمهای مرتبط با برنامهریزی استراتژیک شامل:

o برنامهریزی استراتژیک

o برنامهریزی تجاری

o بودجه بندی

o مدیریت عملکرد / پاداش / جبران عملکرد

o گزارش دهی

o اندازهگیری

* برنامهریزان استراتژیک اغلب با یک تیم پروژه شامل واحدهای مالی، توسعه سازمانی، منابع انسانی و غیره کار میکنند تا مطمئن شوند همه برنامهها و سیستمها در یک راستا هستند. (یک سیستم برای شرکت باید به گونهای طراحی شود که همه سیستمها را یکپارچه کند.)

* برنامهریزان استراتژیک همچنین کلیه طرحهای تجاری موجود در سازمان را به منظور جلوگیری از دوباره کاری و نادیده گرفتن موضوعات مهم سازمانی در واحدهای گوناگون بررسی میکنند.

 

5- نظارت و کنترل استراتژی

* همکاری با متخصصان تغییر به منظور تضمین محتوای برنامه استراتژیک و نحوه توزیع برنامه استراتژیک در سازمان

* بررسی موانع موجود بر سر راه استراتژی و اهداف و کمک به رفع آنها

* اعمال تغییر در ساختار یا سیستمها حسب ضرورت متفکر مدیر عامل

* مخاطب قرار گرفتن در تهیه مطالعات امکان سنجی خارج از دایره اختیار سایر واحدهای سازمانی

* مشاوره به مدیر عامل در خصوص تصمیمات استراتژیک مطمئن

* ایفای نقش مشاور سطح بالا برای مدیر عامل

* ایفای نقش مشاور داخلی برای دیگر رهبران داخلی سازمان

 

وظایف یک استراتژیک

o اختصاص زمانهای برنامهریزی شده و هماهنگ با رهبر سازمان برای مرور موضوعات استراتژیک

o درخواست از مدیر سطح بالاترتان به منظور مشارکت دادن شما در جلسات بررسی موضوعات استراتژیک و بحث و بررسی با مدیرتان پس از جلسات

o درخواست از مشاورتان که در تحلیلها و تصمیمگیریها استراتژیک، شما را نقد کند.

o استفاده از هر گونه فرصت برای حضور در جلسات مرتبط با موضوعات استراتژیک و مطالعه تفکرات حضار در جلسه

o درخواست از مدیران عملیاتی برای تجزیه و تحلیل محیط عملیاتی خویش و بحث با آنها در خصوص موارد نیازمند به تغییر

o توضیح و شفاف سازی استراتژی موفقیت شرکت، حداقل دوبار در سال برای سطوح بالاتر

o استفاده از نظرات آنها، نشان دادن روحیه مشتاقانه پذیرای بازخور به آنها، دقت در تفکراتشان و سعی در گنجاندن نظرات مفید آنها در برنامه استراتژیک

o اجتناب شدید از حل فوری مسائل و دنبال کردن حل ریشهای مشکلات. تفکر در جوانب مختلف تا یک مدل ذهنی بر شما غالب نشود. مشورت با سایر مدیران در حوزههای دیگر و با سبکهای متفاوت به منظور برخورداری از چشم انداز وسیعتری از مسئله

o انتخاب یک حوزه برای تحلیل یا تصمیمگیری استراتژیک که در آن بیتجربهاید و بحث با دیگر اعضای مجرب سازمان در آن حوزه

o مرور ادواری میزان تأثیرگذاری خود و گروهتان بر تحقق اهداف و استراتژیهای سازمان. پیشنهاد اقدامات جدید از طریق کار تیمی که موقعیت سازمان در صنعت را تقویت میکنند.

o استفاده از رویکرد تحلیل فاصله برای خود و تیمتان به منظور شناسایی مهارتها و منابع مورد نیاز تیم یا سازمانتان به منظور پیاده سازی ایدهها و اقدامات جدید

o تهیه فهرستی از گزینههای بالقوه برای هر تصمیم که به شما این امکان را میدهد تا با دیدگاهی وسیع نسبت به ذینفعان مسئله، بیش از یک امکان یا راه حل را در ذهن داشته باشید.

o اطمینان از جلب مشارکت کلیه اعضای تیم توسط تسهیلگری شما در جلسات

o تلاش برای حضور در هر جلسه تصمیمگیری. تفکر در مورد برنامهریزی اقتضایی. تفکر درباره هر تصمیمی که به اقدامی درخصوص عکسالعمل رقبا، احساس مشتریان داخلی و خارجی و ملاحظات یا تغییرات مورد نیاز در تأمین کنندگان منجر میشود. (با تفکر بر روی نتایج تبعی هر تصمیم، به گزینه بهینه نزدیکتر خواهید شد.)

o تنظیم قرارهایی با مشتریان کلیدی و مصاحبه با آنها در خصوص نیازمندیهای جاری و آتیشان و ترجمه این یادگیری به اهداف استراتژیک و سپس در میان گذاشتن یافتههای خود با سازمان

o بازدید از دیگر واحدهای عملیاتی و سایر واحدهای سازمانی برای نظارت بر استراتژیهای مصوب و ایجاد استراتژیهای خلاق

o اختصاص زمان مشخصی برای رهبرانی از سازمان که در زمینه رویکرد اجرای استراتژی بحث میکنند.

o مشارکت در فرموله کردن طرحهای تجاری استراتژیک «بهار و پاییز» سازمان (طرحهای تجاری استراتژیک برای ظهور و افول کسب و کارها)

o زمانبندی جلسات آتی برای تعیین یا بازنگری جهتگیریهای استراتژیک سازمان

o موافقت با اختصاص زمان برنامهریزی شده برای پرسنل یا تیمتان به منظور مطالعه کتاب یا مقالات مرتبط با استراتژی و سپس مباحثه براساس برنامه زمانبندی شده در خصوص یادگیریهای کلیدی

o اختصاص زمانی برای بحث درباره نکات کلیدی مورد استفاده در سازمان براساس یادگیریهای صورت پذیرفته از طریق مطالعه کتابها یا مقالات

 

راهکارهای توسعه شخصی یک استراتژیست

o توجه به یک تصمیم مرتبط به خارج از محیط کار و تلاش برای استفاده از تحلیل به جای احساسات در اتخاذ تصمیم

o مطالعه وال استریت ژورنال یا دیگر مجلات مرتبط تجاری. این که چگونه شرکتهای دیگر استراتژیهای موفق را انتخاب و اجرا میکنند.

o برقراری ارتباط یا اتصالی واضح بین استراتژیهای مطالعه شده در کتابها و مجلهها با استراتژیهای موجود سازمان. (مثلا بررسی این که آیا شیوه تملک یا ادغامی که شرکت شما اتخاذ کرده، مطابق با استراتژیهای پیشنهادی مایکل پورتر است.)

o پرداختن به بازی شطرنج یا دیگر بازیهای استراتژیک

o حضور و راهبری داوطلبانه کمیته برنامهریزی استراتژیک شرکت

o حضور در برنامههای آموزشی اجرایی ادواری در دانشگاهها یا مؤسسات معتبر دنیا (مواردی که مهارتهایی را در خصوص استراتژی، مدیریت و مفاهیم مالی آموزش میدهند.)

o درخواست برگزاری برنامههای آموزشی داخلی و همچنین منابع خارجی از واحد توسعه و آموزش

 

ویژگیهای شخصی یک استراتژیست

o مطمئن و قابل اعتماد و قادر به انجام کار با همه سطوح سازمانی

o مجهز به گسترهای از دانش، ترجیحاً دارای تجربه در سه تا چهار حوزه مختلف، تحصیلکرده MBA یا تجربه مدیریت عمومی

o قادر به انجام کارهای بسیاری ساختار نیافته

o قادر به همکاری با تیمهای داخلی و خارجی سازمان و افراد در واحدهای سازمانی متفاوت و حتی با افراد شرکتهای دیگر در ائتلافهای صورت پذیرفته

o داشتن اعتماد به نفس همراه با فروتنی

o مهارتهای تسهیلگری در اداره و راهبری جلسات

o تمایل و علاقه مداوم به یادگیری تکنیکهای جدید و کسب دانش نوین

o عاشق نوآوری و راههای جدید برای انجام کارها

o داشتن حس دوستی و شادابی و نشاط

 

منابع

1- The role of strategist; Diane Foster and Associates

2- The role of a strategic planner; Contact Ruth Tearle at +27-21 7122154 or email ruth@changedesigns.co.za

تجمیع شناسنامه کامپیوتر جمع آوری خودکار فروش کاشی مساجد ایجاد شناسنامه تجهیزات کاشی مسجدی هلپ دسک سازمانی هلپ دسک IT Help Desk کاشی سنتی ایرانی مدیریت تجهیزات IT مدیریت تجهیزات آی تی کارتابل درخواست ها کارتابل درخواست های IT جمع آوری خودکار نرم افزارها جمع آوری سیستم های شرکت جمع آوری سیستم های سازمان تجمیع اطلاعات تجمیع اطلاعات IT تجمیع کامپیوترها مدیریت IT سیستم جمع آوری شناسنامه کامپیوتر سیستم مدیریت کلان IT سیستم مدیریت فنآوری اطلاعات ابزار مدیران IT ابزار مدیران فنآوری اطلاعات سامانه تجمیع خودکار شناسنامه جمع آوری سیستم کامپیوتر
All Rights Reserved 2022 © Tajmie.ir
Designed & Developed by BSFE.ir